Sunday, April 16, 2006

KWA MWENENDO HUU TTCL ISINGEWEZA KUIMILI VISHINDO VYA SIMU ZA MKONONI

Simu ni chombo cha mawasiliano, kwa muda mrefu kabla ya mageuzi ya sera za biashara na uchumi hususan sera ya mawasiliano hapa nchini Tanzania, mawasiliano yalitegemea sana simu za mezani(land line/fixed line) ambazo zilikuwa zinatolewa na kampuni pekee ya simu Tanzania(TTCL), baada ya mageuzi ya sera ya mawasilino tumeweza kushuhudia makampuni ya simu za mkononi yakiruhusiwa kuingia nchini na kuleta ushindani wa kibiashara.

Kwa mujibu wa kumbukumbu za miaka kumi zilizopatikana kuanzia mwaka 1994 mpaka 2004 zinaonyesha idadi ya wateja wa simu za mezani walikuwa kama ifuatvyo:
88,325 (1994),90,270(1995),92,760(1996),105,095(1997), 121769(1998),149934(1999),171,617(2000),105,095(2001),161,797(2002),
146, 999(2003),146,414)2004).

Kwa kuangalia idadi hiyo hapo juu inaonyesha kuwa kampuni ya TTCL wateja wake wamekuwa wakiongezeka na kushuka, hakuna mabadiliko makubwa ya wateja hususan kuongezeka kama ambavyo ingetarajiwa, mfano mwaka 2004 TTCL inaonekana kuwa na wateja wa simu za mezani wapatao146,414 ukilinganisha na idadi ya wateja wa simu za mikononi kwa mwaka huo ilikuwa kama ifuatavyo Mobitel wateja 300,000,Celtel 700,000,Voda Com 1,200,000,hii ni katika kipindi kipindi kisichozidi miaka kumi tangu makampuni hayo yaingie sokoni.

Katika biashara yoyote mteja ni chazo kikuu cha mapato, hivyo ni jukumu la kampuni kuhakikisha kuwa inakuwa na wateja wengi kadri inavyowezekana,kwa kuhakikisha kwanza inabaki na wateja wake wa zamani,na pia kuvutia weteja wengine wapya.

Biashara ya simu hivi sasa ina ushindani mkubwa sana ulimwenguni kote hasa kutokana na ugunduzi wa teknolojia ya kisasa na rahisi ya mawasilino, hii ni changamoto kwa menejimenti na wafanyakazi wote kwa ujumla wa kampuni kuhakikisha kuwa ni kwa jinsi gani inaweza kupunguza ushindani na hivyo kubaki katika soko, katika soko la sasa la ushindani ni kampuni yenye kuweza kumrizisha mteja ndiyo itabaki.

TTCL inaweza kufanya mambo yafuatayo ili kuweza kubaki katika soko, kwanza ni kuimarisha huduma zinazotolewa na kampuni kwa mfano katika kipindi cha miaka mitano uwezo wa kampuni umekuwa kama ifuatavyo (capacity/line) mwaka 2001 njia 378,561, 2002 njia 234,419, 2003 njia 234,269, na mwaka 2004 njia 285,439 huu ni uwezo tu maana njia nyingi kati ya hizi zimekuwa hazifanyi kazi kwa sababu mbali mbali ndio maana katika mwaka 2004 imeonyesha kuwa kampuni ilikuwa na wateja 146,414 kama nilivyo eleza hapo mwanzo, hivyo basi ili kampuni iweze kuhimili vishindo vya simu za mkononi inabidi iwe na njia nyingi kwa kadri inavyowezekana maana njia ndio biashara yenyewe.

Pili, kampuni iweke mkakati wa kuongeza njia za wateja kwani kutokana na kutokuwepo kwa njia za kutosha imesababisha kuwepo mlundikano wa maombi mengi ya wateja wanaohitaji njia, mfano katika kipindi cha miaka mitano kuanzia mwaka 2001 mpaka 2004 mlundikano ulikuwa kama ifuatavyo mwaka 2000 wateja 14,375, mwaka 2001 wateja 5,518 mwaka 2002 wateja 7,183 mwaka 2003 wateja 7,183 na mwisho mwaka 2004 wateja 7,183 haya ni maombi ya wateja waliokuwa wanasubiri kupewa njia na hali ilikuwa mbaya sana kabla simu za mkononi kuingia katika soko kwa mfano mwaka 1995 wateja waliokuwa wanasubiri kupewa njia walikuwa wapatao 117,980 idadi inaonekana kupungua baada ya simu za mikononi kuingia katika soko na hivyo kuwafanya baadhi ya wateja kukosa mvuto wa kutumia simu za mezani ni vyema kampuni ikahakikisha kuwa kunakuwa na njia za kutosha na wateja hao wanahudumiwa vizuri, na inaweza kufanyikiwa kwa kuliangalia soko na kuligawa katika makundi( market segmentation) na hivyo kuweza kulihudumia kundi kutokana na mahitaji yake,pamoja na kuwa jitihada zimefanyika hasa baada ya kuanzishwa simu za malipo kabla(prepaid) ambapo muda wakusubiri hivi sasa umepungua inachukua siyo zaidi ya siku saba kupata njia ni maoni yangu kuwa huduma hii ya malipo kabla isambazwe Tanzania nzima kulikoni ilivyo hivi sasa ambavyo ni mikoa michache sana yenye huduma hii.

Tatu ni kusambaza vituo vya kupigia simu(callbox) hii ni moja wapo ya njia ambayo kampuni inaweza kutumia kwa kutoa huduma kwa wananchi wengi wasiyo kuwa na uwezo au wasiyo taka kuwa na simu za mezani kwani vituo hivyo vitakuwa vinatumika na wateja kupiga simu sehemu mabali mbali na kuingizia kampuni mapato ya kutosha, vituo hivyo inabidi visambazwe sehemu nyigi na kuhakikisha kuwa kadi za kupigia simu zinapatikana wakati wote na pia viwe vinafanyakazi muda wote.

Nne katika biashara ya ushindani bei ni kitu muhimu sana, bei ndio msingi mkuu wa uzarishaji wa faida ya kampuni ,kuna njia tatu ambazo kampuni inaweza kutumia kwamza ni kuangalia gharama ya uzarishaji wa huduma husika na kuweka faida(profit margin),pili ni kaangalia bei za washindani katika soko(competition oriented pricing) na mwisho ni kupanga bei kutokana na soko(market oriented pricing) hivyo ni vyema TTCL ikaangalia bei zake na hatimaye kuzifanya kuwa kivutio kwa walaji wake.

Watanzania walio wengi ni watu wenye kipato cha chini hivyo kwao bei ni kitu cha msingi sana kabla hawajafanya uamuzi wa manunuzi yoyote, ni bei gani itakuwa kivutio kwa mtumiaji wa simu za mezani hiyo ni jukumu la kampuni husika kufanya utafiti.

Tano ni upatikanaji wa huduma husika kwa muda husika ,katika huduma kinacho uzwa ni huduma ambayo ina sifa zifuatazo kwanza haigusiki,haiifadhiki,haidumu kwa muda mrefu,haijaribiwi,inapozarishwa papo hapo inatumika, n.k kutokana na sifa kama hizo ambazo ni kinyume na bidhaa zisizo za huduma hukuna budi kuhakikisha huduma ya simu inapatikana muda wote na kwa kiwango kinachoridhisha mteja ,matatizo ya kukatikakatika kwa mawasiliano kutokana na sababu mbali mbali ni sababu tosha ya kukosesha mteja, hivyo basi ni vyema kampuni ikaanza kutumia teknolojia ya kisasa ya mawasilino kwa mfano sehemu nyingine kukosekana kwa mawasiliano imetokana na eidha kuanguka kwa nguzo au kuibiwa kwa waya, tatizo kama hilo linaweza kuondolewa kwa kutumia teknolojia isiyo tumia waya(wireless).

Sita ni matangazo na promosheni kuna msemo unaosema kuwa biashara ni matangazo, ni kweli matangazo ni njia ya kampuni kuwasiliana na mteja juu ya upatikanaji wa bidhaa fulani, ukiangalia jinsi kampuni za simu za mkononi zinavyojitangaza basi ni matarajio kuwa kampuni ya simu ya TTCL itajifunza kwa hilo njia kama radio,magazeti,televisheni,mabango,udhamini wa hafula mbali mbali,kusaidia jamii n,k matangazo ni uwekezaji(investment) inayolipa kwa muda mfupi na mrefu pia.

Mwisho ni kuwa biashara ya ushindani inamuweka mlaji katika nafasi nzuri kwaza anakuwa na taarifa nyingi juu ya bidhaa mabali mbali zilizoko katika soko,pia anakuwa na wigo mpana wa kuchagua ni bidhaa gani anunue ndio maana katika hali kama hiyo mteja anakuwa mfalme hivyo kampuni iliyojiweka sawa na kuwa tayari kumuhudumia mfalme ndio pekee atabaki katika soko.
Makala hii ilitoka katika gazeti la Tanzania daima mwaka jana

0 Comments:

Post a Comment

<< Home