Saturday, April 15, 2006

MKURABITA SIYO MUAROBAINI WA UMASKINI WA WANYONGE TANZANIA

Ili kuondoa au kupunguza umaskini uliokirithiri Tanzania ambapo wananchi wake wengi wanaishi katika umaskini uliotopea awamu ya tatu chini ya rais aliye ondoka madarakani B.J. Mkapa ilianzisha MKURABITA ambao ni Mpango wa Kurasmishisha Biashara ya Wanyonge wa Tanzania, mpango huu umeasisiwa na mtalaamu maharufu toka Peru anayejulikana kama Hernando de Sato ambaye ni rais wa “Institute for Liberty and Democracy’’, mtalaamu huyu anaamini kuwa mfumo wa ubepari umeweza kufanyikiwa na kufanya vizuri Amerika,Ulaya magharibi,Japan na katika nchi nne za Asia zinazojulikana kama ‘’four Asian tigers’ ambazo ni Hong kong,Korea kusini,Singapore na Tawain ni mfumo mzuri wa urasmishaji mali na sheria ambao uwezesha mali na biashara kutambulika kisheria na hivyo kuweza kuzitumia mali hizo kupata mikopo kutoka benki au taasisi za fedha, mtaalamu huyo anaamini katika thamani(value) iliyopo katika karatasi kwa maana ya hati kwani hati ndio itumikayo kama dhamana wakati wa kuomba mikopo.


Moja wapo ya lengo na madhumuni ya mpango wa kurasmisha mali na biashara ya wanyonge wa Tanzania ili hatimaye wanyonge hao waweze kuzitumia mali hizo kuweza kupata mikopo benki na katika taasisi za fedha(financial institution). Kutokana na tathimini iliyofanyika nchini inaonyesha kuwa asilimia 98 ya biashara zote zinzofanyika hapa nchini siyo rasmi na hivyo hazitambuliki kisheria, hivyo hivyo asilimia 89 ya mali zilizopo hapa nchini pia hazitambuliki kisheria,


Ukiangalia MKURABITA kwa makini utagundua mapungu yafuatayo ya msingi ambayo hakuna budi yafanyiwe marekebisho ili mpango huu uweze kuondoa na kupunguza umaskini nchini:

Kwanza mpango huu unaangalia tatizo la wanyonge kwa mtazamo hafifu au dhaifu kuwa ukosefu wa mitaji ndio msingi mkuu wa wanyonge wa Tanzania na tatizo hilo linaweza kuondoshwa kwa kurasmisha mali au biashara na kuwa na hati ambayo itatumika kama dhamana benki.

Kama nilivyoeleza hapo mwanzo kuwa mwanzilishi wa dhana hii De Sato ambaye anaamini kuwa mazingira na sababu zilizofanya ubepari ufanyikiwe katika nchi zilizotajwa hapo juu ndio hizo hizo zitafanya ufanyikiwe duniani kote na hususan Tanzania!

Ukiangalia mazingira ya katanzania ambapo asilimia 84 ya watanzania wenye uwezo wa kuzarisha mali wanajishughulisha na kilimo cha chakula na biashara ambao ni wakulima wadogo wanaotumia jembe la mkono na kutegemea majaliwa ya Mwenyezi Mungu kuleta mvua!

Kwahiyo unaporasmisha mali na kuwapa hati wakulima hawa ili wazitumie kupata mikopo benki na kwenda kuzarisha kwa kutumia mbinu wanayotumia hivi sasa bado unakuwa haujawasaidia sana, ni vyema ijulikane kuwa tatizo la msingi la wakulima siyo mitaji, bali ni kwa jinsi gani wakulima hawa wameandaliwa kuingia katika kilimo cha kisasa? Kama itakuwa ni kukopeshwa na kuendelea kuzarisha kwa mbinu za kijima itakuwa ni kuhatarisha mikopo, ni mapendekezo yangu kuwa ili mpango huu ufanyikiwe ni vyema uende samba mba na kuandaa wataalamu wa ugani ambao watafanya kazi ya kuhamasisha umma kuwa na fikra mpya za kuzarisha kitaalamu, tujiulize kwa hivi sasa ni vijiji vingapi vinao wataalumu wa kilimo.mifugo,uvuvi ambao hao ndio chachu ya kuleta mapinduzi katika uzarishaji?.

Si hivyo tu pia Mpango huu unapaswa uende sambamba na kuangalia ni kwa jinsi gani wataalamu hawa watawezeshwa kwa rasilimali mbali mbali ili waweze kufanyakazi zao kwa ufanisi mkubwa zaidi, kwa namna hiyo kweli tunaweza kuupunguza umasikini,Siyo lazima tunakiri mpango huu na kuuendesha kama ulivyo asisiwa na De Sato’’we should think globally but act locally “ kwani mazingira,utamaduni , mahitaji n.k yanatofautina baina ya bara na bara, nchi na nchi, mkoa kwa mkoa,wilaya kwa wilaya,tarafa kwa tarafa,kata kwa kata na kijiji kwa kijiji na kwa kuwa wanyoge walengwa wengi wako vijijini ni vyema tukajua hali halisi ilivyo na kuurekebisha mpango mzima ukaendana na mazingira yetu kwa kufanya hivyo tunaweza kuleta mabadiliko ya kweli kwa wananchi walio wengi badala ya kuwa na mipango mizuri katika karatasi tu.

Pili mfumo mzima wa masoko ya mazao ya wakulima lazima ueleweke na huwe wazi na wenye kuleta tija kwa wakulima, kwa hali ilivyo hivi sasa siyo soko huria bali ni shaghala baghala kwani wote tunaelewa katika soko huria kinachopanga bei ni’’ supply and demand’’ kinyume na ilivyo hivi sasa ambapo wafanyabiashara ukutana katika vikao visivyo rasmi na kupanga bei, mfano mwaka jana 2005 inasemekana wafanyabiashara wa korosho Lindi na Mtwara walikaa na kukubaliana kununua korosho kwa bei isiyozidi tsh 400/=kwa kilo jitihada za wakulima kususa kuuza hazijafanyikwa kwami hali imezidi kuwa mbaya sana kwani walanguzi hivi sasa wananua korosho hizo kwa bei isiyozidi tsh 200/=kwa mkulima hana la kufanya. Katika hali kama hiyo ata kama watakuwa wamepewa mikopo na kuzarisha bado tatizo la kurejesha mikopo litakuwa pale pale kwani mazao yao yananuliwa kwa bei ndogo kuliko gharama za uzarishaji.

Tatizo la soko ni kubwa mno siyo kwa mazao ya biashara tu bali ata mazao ya chakula na matunda, mfano hivi sasa mikoa ya kusini ni msimu wa maembe inasikitisha sana kuona maembe yanaharibika kwa kukosa soko la huakika,nenda Lushoto,Kabuku,Matombo,Iringa n.k hali ni hiyo hiyo.

Ni vyema ikaangaliwa ni kwa jinsi gani tatizo kama hili litatatuliwa kabla ya kwenda katika uzarishaji,swala la ‘’supply creats its own demand” halina nafasi kwa dunia ya leo.kwanini Shirika la viwanda vidogo vidogo lisiimarishwe(SIDO) ili liweze kutoa elimu ya ujasili amali ,masoko na kuongeza thamani ya mazao ya wakulima bila hivyo mikopo haitasaidia kitu.

Vyama vya ushirika viimarishwe ili vilete ushindani katika soko pia viweze kuazisha viwanda vidogo na vikubwa vya kusindika mazao ya wakulima na kuyaongea thamani ,kwa kuendelea kuuza korosho ghafi,pamba n.k katika soko la ushindani ulimwenguni si tija kwa mkulima.

Tatu MKURABITA imeangalia tatizo la kutokupesheka kwa wanyonge wa Tanzania kuwa ni ukosefu wa hati ya kumiliki mali! Ambavyo si kweli kwani ni imani ya kibenki kuwa wateja wadogo wadogo hawakopesheki, na ni hatari(risk) kuwakopesha na ni gharama kubwa kuwahudumia na hivyo hakuna tija kwa benki na ikizingatiwa kuwa falsafa ya benki hizi za kigeni naza watu binafsi ni kutengeneza faida kadri inavyowezekana,kwani mwisho wa mwaka menejimenti itapimwa kwa kuangalia ni kiasi gani cha pesa zimepatikana kutokana na mtaji uliowekwazwa na wenye hisa(return on investment), ndio maana benki nyingi zipo tayari kuwekeza kwenye amana za serikali(Treasury bill/bond) pamoja na kujua kuwa faida inayopatikana kuwa ni kidogo lakini uwezekano wa kupata hasara ni mdogo(risk free investment) katika mazingira kama hayo hati tu haitoshi kukufanya ukopesheke, ni vyema zikawepo benki na taasisi za kiserikali ambazo zitatoa mikopo kwa wanyonge ambao benki za kigeni na za watu binafsi hazipo tayari kuwakopesha,

Nne ni vyema ikaeleweka nini maana ya dhamana katika biashara ya benki, kwa kawaida benki inapotoa mikopo ni lazima ijiridhishe kuwa pesa za mikopo zitarejeshwa na riba na iwapo ikatokea mkopaji akashindwa kurejesha mkopo kama ilivyotarajiwa basi dhamana uchukuliwa na benki na kuuzwa ili kufidia mkopo, kwa benki cha muhimu siyo thamani ya hati(paper value) bali ni kiasi gani kitapatikana kwa kuuza mali husika,ikizingatiwa kuwa siyo biashara ya benki kuuza mali(dhamana) ndio maana mara nyingi benki uteua chombo chenye utalaamu wa kufanya kazi hiyo mfano madalali wa mahakama n,k

Kwa kuzingata hilo benki inapofanya tathimini ya dhamana pamoja na mambo mengine uzingatia thamani ya mali katika soko (marketing value) na siyo thamani halisi ya mali (construction value) na ufanya hivyo kwa kuwa iwapo mteja atashindwa kutimiza masharti ya mkopo basi dhamana husika uuzwa na kitakocho hiakikishia benki kuwa dhamana ina thamani kiasi gani ni soko.


Pia benki inawajibika kujiridhisha kuwa mali hiyo ni rahisi kugeuzwa kuwa pesa katika soko kwani dhamana kama dhamana haitakuwa na maana yoyote kwa benki kami ni ngumu kuigeuza kuwa pesa(cash).


Ukiangalia mali za wanyonge wa Tanzania ambao asilimia 84 wanajishughulisha na kilimo na wanaishi huko vijivjini, na nilazima tuwe wa wazi na wakweli tunaposema wanyonge walioko vijijini tunamanisha hao,isije kutokea kuwa tunaondoa umaskini kwa watu wengine ambao mpango haukuwalenga,katika hali halisi hakuna benki itakayotoa mkopo kwa myonge mwenye hati ya shamba lililopo Ndapata au Kikulyungu huko Liwale mkoani Lindi au sehemu nyingine kama hizo kwani sehemu tajwa mashamba ni mapoli ambayo hayauzwi bali mwanakijiji anapohitaji shamba uenda kuomba katika serikali ya kijiji na kupewa, kwahiyo mkazi wa eneo kama hilo pamoja na kuwa na hati hawezi kupata mkopo toka benki yoyote,la sivyo tunaweza kukuta mpango huu unanufaisha baadhi ya mikoa na maeneo machache hapa nchini ambayo ardhi ina thamani,MKURABITA ni vyema ikanufaisha mikoa yote ya Tanzania,na hili iwe hivyo ni vyema maeneo yote yakaendelezwa kwa kuwekewa miundo mbinu ya kisasa na hivyo kuifanya ardhi kuwa na thamani(value),kinachoifanya ardhi ya Moshi,ArushamBukoba,Kilombero n.k iwe na thamani siyo hati. Viyo hivyo kwa nyumba zilizipo baadhi ya maeneo haziwezi kukubaliwa kutumika kama dhamana ya mkopo benki ata kama zina hati na gharama za ujenzi wa nyumba hizo ni mamilioni,thamani katika benki ni thamani iliyoko katika soko, kama nyumba haiwezi kuuzwa basi ni ‘’Valueless’’ kwa benki.

Mwisho ningependa kutoa angalizo/msisitizo. Ni vyema MKURABITA ukawalenga wanyonge wa Tanzania,nchi hii ni kubwa na viwango vya maendeleo na umaskini vinatofautiana sehemu moja na nyingine, kwa muda mrefu baadhi ya mipango ya serikali na wafadhili imeonekana kurundikana sehemu hizo hizo! MKURABITA isirudie makosa yale yale, mpango huu ulete uwiano wa maendeleo na upunguzaji wa umaskini nchi nzima isewa hadithi ya mwenye nacho ataongezewa au au maji utililika kutoka katika mito na vijito kuelekea baharini!ikiwepo dhamila ya dhati tunaweza kuufanya umaskini kuwa hitoria katika nchi hii, ni changamoto kwa rais wa awamu ya nne rais Jakaya Halfan Mrisho Kikwete 2005-2015.
MAKALA HII ILIWAHI KUTOKA KATIKA GAZETI LA TANZANIA DAIMA,IMEANDALIWA NA INNOCENT M.KAHWA,innokahwa@yahoo.com

1 Comments:

Blogger RICHARD said...

Ni wewe kuangalia kuanza mkopo biashara au kulipa
Hesabu za
Hiyo ni kwa nini tuko hapa kuwasaidia wenye
Unahitaji mkopo
kwa kiwango cha 3%
wasiliana nasi leo kupitia barua pepe:
joerichardloanfirm@gmail.com
Biblia inasema: "" Luke 11:10 Kila mtu ambaye anauliza
kupokea; atafutaye hupata; na kwamba
makofi mlango wazi "kwa kamwe kuondoka
wao miss nafasi kwa sababu Yesu ni
yule jana, leo na hata milele
zaidi.Tafadhali hizi ni nia mbaya na Mungu
wakihofia watu. Wewe ni ushauri wa kujaza na kurudi
.. Maelezo hapa chini name: __________
____________ Anuani yako: ____________________
Nchi yako: ____________________ wake
Kazi: Mikopo Kiasi __________________
Inahitajika: ______________ Mikopo Muda: ______
______________ Mapato ya kila mwezi: __________________
Kiini simu: ________________ Je,
kutumika kwa ajili ya mkopo kabla ya: ________________
haraka ndani na nje ya fedha dhiki, machafuko na
ugumu kuwasiliana RichardLoan Corporation
Leo email: joerichardloanfirm@gmail.com.you
Utapata mkopo wako bila kuchelewa kuwa Apply.and
heri

6:59 PM  

Post a Comment

<< Home